نقش والدین در دوران کنکور؛ همراهی بدون فشار

سال کنکور برای خانواده هم سخت است. این مقاله برای پدر و مادرهایی است که میخواهند کمک کنند ولی نمیخواهند هر روز سر درس خواندن بحث شود.
اگر پدر یا مادر یک داوطلب هستید، احتمالاً این حس را میشناسید: میخواهید کمک کنید ولی نمیدانید چطور. اگر چیزی نپرسید، نگرانید که مبادا وقتش هدر برود. اگر بپرسید، با یک «بله دارم میخونم دیگه!» و یک در بسته روبهرو میشوید.
این تنش طبیعی است و تقریباً در همهی خانههایی که داوطلب دارند پیش میآید. خبر خوب این است که با چند تغییر کوچک میشود خیلی از آن را کم کرد.
اول: نقش خودتان را دقیق کنید
شما معلم، مشاور یا ناظر فرزندتان نیستید و لازم هم نیست باشید. نقش اصلی شما فراهم کردن شرایط است: یک جای آرام برای درس، خواب و غذای منظم، و حال خوب در خانه. اینها کارهای کوچکی به نظر میرسند، ولی خیلی از داوطلبها درست در همینها کم میآورند.
وقتی والدین نقش ناظر را هم به عهده میگیرند، رابطه کمکم به رابطهی بازرس و متهم تبدیل میشود. فرزند حس میکند هر لحظه زیر نظر است و پدر و مادر حس میکنند هر لحظه باید نگران باشند. هیچکدام راضی نیستند.
سؤالهایی که بهتر است کمتر بپرسید
- «امروز چقدر خوندی؟» با لحن بازجویی، چند بار در روز
- «فلانی که رتبهی خوب آورد روزی ۱۲ ساعت میخوند»
- «این همه پول دادیم، آخرش چی میشه؟»
این جملهها معمولاً با نیت خیر گفته میشوند، ولی آنچه فرزندتان میشنود این است: «به تو اعتماد ندارم» یا «تو کافی نیستی». نتیجه هم معمولاً فاصله گرفتن است، نه بیشتر درس خواندن.
به جای آن، اینها را امتحان کنید
یک زمان ثابت برای حرف زدن دربارهی درس بگذارید. مثلاً هفتهای یک بار، سر شام جمعه. در این گفتگو به جای «چرا کم خوندی؟» بپرسید «این هفته کدوم درس سختتر بود؟» یا «چیزی هست که کمکت کنه؟».
تلاش را ببینید، نه فقط نتیجه را. نمرهی آزمون آزمایشی بالا و پایین میرود. اگر فقط وقتی نمره خوب است تشویق کنید، فرزندتان یاد میگیرد نمرهی بد را پنهان کند. اگر نظم و تلاش را ببینید، یاد میگیرد به همین نظم ادامه دهد.
مقایسه نکنید. نه با بچهی همسایه، نه با خواهر و برادر و نه با خودتان در جوانی.
استراحت را به رسمیت بشناسید. داوطلبی که یک عصر را به تفریح میگذراند، لزوماً تنبل نیست. استراحت بخشی از برنامه است و بدون آن، بازده روزهای بعد پایین میآید.
«در جریان بودن» بدون «کنترل کردن»
نگرانی والدین واقعی است و نباید نادیده گرفته شود. سؤال این است که چطور میشود در جریان بود، بدون اینکه هر یک ساعت در اتاق را باز کرد؟
یک راه این است که این نقش را به یک سیستم یا آدم بیرونی بسپارید. وقتی فرزندتان در یک پانسیون، چه حضوری و چه آنلاین، درس میخواند، کسی دیگر حواسش به نظم روزانه هست و شما فقط گزارش را میبینید. در پانسیون آنلاین گزارش روزانه بهصورت خودکار برای والدین فرستاده میشود: چه ساعتی وارد شده، چقدر مطالعه کرده و کجا غیبت داشته. شما در جریانید و دیگر لازم نیست سؤالپیچ کنید.
این کار یک فایدهی دیگر هم دارد: رابطهی شما با فرزندتان دیگر حول محور «چقدر خوندی؟» نمیچرخد و میتواند دوباره رابطهی پدر یا مادر و فرزند باشد.
اگر فرزندتان خسته یا ناامید شده
در طول سال، روزهایی میآید که داوطلب احساس میکند هیچ پیشرفتی نکرده. در این روزها نصیحت کمتر از شنیدن کمک میکند. بگذارید حرفش را بزند و عجله نکنید راهحل بدهید. گاهی همین که کسی بدون قضاوت گوش بدهد، کافی است.
اگر ناامیدی طولانی شد، خواب و غذایش به هم ریخت یا از همه چیز کناره گرفت، با یک مشاور یا روانشناس حرف بزنید. سلامت روان فرزندتان از هر رتبهای مهمتر است.
آخرش
بهترین کاری که در سال کنکور میتوانید بکنید این است که خانه را جای امن نگه دارید؛ جایی که فرزندتان بعد از یک روز سخت با آرامش به آن برگردد. بقیهاش را میشود به برنامه، ناظر و مشاور سپرد.
اگر میخواهید ببینید گزارش روزانهی پانسیون آنلاین چه شکلی است، با ما تماس بگیرید یا برای فرزندتان دورهی آزمایشی رایگان ثبت کنید.