برنامه‌ریزی روزانه برای کنکور؛ چطور یک روز مطالعه را بچینیم که واقعاً اجرا شود
بیشتر برنامه‌های کنکور روی کاغذ عالی‌اند و در عمل از ساعت ده صبح به هم می‌ریزند. اینجا توضیح می‌دهیم چطور یک روز مطالعه را با بازه‌های مشخص بچینیم که شانس اجرا شدنش بالا برود.
همه‌مان یک بار برنامه‌ای نوشته‌ایم که از ساعت شش صبح شروع می‌شد و تا دوازده شب ادامه داشت، با رنگ‌های مختلف برای هر درس. و همه‌مان دیده‌ایم که آن برنامه معمولاً دو روز بیشتر دوام نمی‌آورد.
مشکل از تنبلی نیست؛ مشکل از برنامه‌ای است که برای یک آدم ایده‌آل نوشته شده، نه برای خودِ واقعی ما. در این مقاله درباره‌ی برنامه‌ی روزانه حرف می‌زنیم؛ یعنی این‌که یک روز درس خواندن را چطور بچینیم، نه این‌که در کل سال چه بخوانیم. برای برنامه‌ی کلی بهتر است با مشاورت هماهنگ باشی.
واحد برنامه را «بازه» کن، نه «ساعت»
به جای این‌که بنویسی «۸ تا ۱۲: ریاضی»، روزت را به بازه‌های مشخص تقسیم کن. هر بازه مثلاً ۵۰ دقیقه مطالعه و بعد ۱۰ دقیقه استراحت. یا اگر تازه شروع کرده‌ای، ۳۰ دقیقه مطالعه و ۵ دقیقه استراحت.
چرا این بهتر است؟ چون «چهار ساعت ریاضی» ترسناک است و ذهن از شروعش فرار می‌کند، ولی «یک بازه‌ی ۵۰ دقیقه‌ای» قابل‌تحمل است. وقتی یکی تمام شد، دومی راحت‌تر شروع می‌شود.
درس‌های سخت را کجای روز بگذاریم؟
قانون کلی این است که درس‌هایی که بیشترین تمرکز را می‌خواهند، مثل ریاضی، فیزیک یا شیمیِ مسئله‌ای، در ساعت‌هایی قرار بگیرند که ذهنت تازه‌تر است. برای بیشتر آدم‌ها این یعنی صبح.
درس‌های حفظی یا مرور را بگذار برای ساعت‌هایی که انرژی‌ات کمتر است، مثلاً بعد از ناهار. و تست‌زنی زمان‌دار را در ساعتی بگذار که شبیه ساعت آزمون باشد تا بدنت به آن ساعت عادت کند.
البته بعضی‌ها واقعاً شب‌کارند. اگر این را درباره‌ی خودت با تجربه فهمیده‌ای، نه با بهانه، برنامه را با خودت هماهنگ کن.
استراحت بخشی از برنامه است
استراحت بین بازه‌ها را جدی بگیر و آن را با گوشی پر نکن. بلند شو، کمی راه برو، آب بخور. یک استراحت بلندتر هم برای ناهار بگذار. اگر استراحت‌ها را حذف کنی، روی کاغذ ساعت بیشتری خوانده‌ای، ولی در عمل از عصر به بعد بازده‌ات افت می‌کند.
یک نمونه روز
این فقط یک نمونه است و قرار نیست دقیقاً همین را اجرا کنی:
- ۸:۰۰ تا ۸:۵۰: بازه‌ی ۱، ریاضی (مبحث جدید)
- ۹:۰۰ تا ۹:۵۰: بازه‌ی ۲، ریاضی (تمرین همان مبحث)
- ۱۰:۰۰ تا ۱۰:۵۰: بازه‌ی ۳، فیزیک
- ۱۱:۰۰ تا ۱۱:۵۰: بازه‌ی ۴، فیزیک (تست)
- ۱۲:۰۰ تا ۱۳:۳۰: ناهار و استراحت
- ۱۳:۳۰ تا ۱۴:۲۰: بازه‌ی ۵، زیست (حفظی)
- ۱۴:۳۰ تا ۱۵:۲۰: بازه‌ی ۶، ادبیات یا عربی
- ۱۵:۳۰ تا ۱۶:۲۰: بازه‌ی ۷، مرور درس‌های دیروز
- ۱۶:۳۰ تا ۱۷:۲۰: بازه‌ی ۸، تست ترکیبی زمان‌دار
این‌جوری حدود هفت ساعت مطالعه‌ی خالص داری و عصر و شب برای استراحت، ورزش یا جبران عقب‌ماندگی آزاد است.
هدف هر بازه را از قبل بنویس
شب قبل، برای هر بازه‌ی فردا یک هدف کوچک و مشخص بنویس. «فیزیک» هدف نیست؛ «حرکت‌شناسی، مثال‌های ۱ تا ۶ و ۲۰ تست» هدف است. صبح دیگر وقتت را برای تصمیم‌گیری هدر نمی‌دهی و مستقیم شروع می‌کنی.
اگر یک بازه از دست رفت چه؟
پیش می‌آید. مهم این است که یک بازه‌ی خراب، کل روز را خراب نکند. بیشتر روزهای بد این‌طوری شروع می‌شوند: یک بازه از دست می‌رود، حس گناه می‌آید و با خودت می‌گویی «امروز که خراب شد، از فردا». نه؛ فقط بازه‌ی بعدی را سر وقت شروع کن.
برنامه را با یک ساعت بیرونی قفل کن
برنامه‌ای که فقط خودت از آن خبر داری، خیلی راحت جابه‌جا می‌شود. برنامه‌ای که با یک زنگ، یک هم‌اتاقی یا یک ناظر گره خورده باشد، خیلی سخت‌تر. در پانسیون آنلاین همین کار انجام می‌شود: بازه‌ها از قبل تعریف شده، شروع و پایان هر بازه اعلام می‌شود و ناظر می‌بیند چه کسی سر وقت آمده.
آخرش
یک برنامه‌ی معمولی که هر روز اجرا شود، بهتر از برنامه‌ی عالی‌ای است که هفته‌ای یک روز اجرا شود. از کم شروع کن، بازه‌ها را ثابت نگه دار و هر هفته کمی بیشترشان کن. اگر دوست داری این برنامه را با نظم یک پانسیون تجربه کنی، ثبت‌نام آزمایشی کن یا با ما حرف بزن.